Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τζακώστα Μαρίνα
Στοιχεία επικοινωνίας
Τηλέφωνο: 2831077668
Γραφείο: 105
Ώρες Επικοινωνίας: Δευτέρα: 09:00-11:00
Βιογραφικό Προσωπική ιστοσελίδα
researchgate google scholar academia
Τζακώστα Μαρίνα
Καθηγητής

Γλωσσική Ανάπτυξη και Αγωγή του Παιδιού της Προσχολικής Ηλικίας

Πεδία έρευνας
Θεωρητική & εφαρμοσμένη γλωσσολογία
Μορφοφωνολογία
Κατάκτηση της μητρικής & εκμάθηση της δεύτερης γλώσσας
Γλωσσικές διαταραχές
Εκμάθηση της ορθογραφίας & διδασκαλία της γλώσσας
Γλωσσική αλλαγή
Διαλεκτολογία & διδασκαλία των διαλέκτων

Η Μαρίνα Τζακώστα είναι Καθηγήτρια του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης με ειδίκευση στη γλωσσική ανάπτυξη και αγωγή του παιδιού της προσχολικής ηλικίας.

Τα επιστημονικά της ενδιαφέροντα εστιάζονται στην ανάπτυξη της μητρικής γλώσσας παιδιών και εφήβων κατά την προσχολική και σχολική τους εκπαίδευση, την εκμάθηση και τη διδασκαλία των ξένων γλωσσών, την ιστορική εξέλιξη των νεοελληνικών διαλέκτων και τη σχέση των τελευταίων με την Κοινή Νεοελληνική. Είναι απόφοιτη του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Ινστιτούτου Γενετικής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου του Leiden στην Ολλανδία. Έχει μετεκπαιδευτεί στο Πανεπιστήμιο UMass/ Amherst των ΗΠΑ και στο Πανεπιστήμιο Πατρών ως υπότροφη του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών.

Έχει συμμετάσχει σε πλήθος συνεδρίων σε όλο τον κόσμο και οι εργασίες της έχουν δημοσιευτεί σε διεθνή περιοδικά, συλλογικούς τόμους και έγκριτα πρακτικά συνεδρίων. Έχει επίσης συμμετάσχει σε πλήθος ερευνητικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων είτε ως συντονίστρια είτε ως εταίρος.  

To 2014 τής απονεμήθηκε υποτροφία από το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση στο πλαίσιο του προγράμματος "Επιστημονικές Μελέτες" για να δημιουργήσει μαζί με την ερευνητική της ομάδα το «Ψηφιακό Μουσείο Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας» (19 επιτυχούσες προτάσεις επί 949 συνολικά κατατεθειμένων προτάσεων, ποσοστό επιτυχίας 2%). Φιλοδοξία της ερευνητικής της ομάδας είναι το Μουσείο να αποτελέσει ένα θύλακα διαλεκτικής κληρονομιάς και ένα εκπαιδευτικό εργαλείο για τη διδασκαλία και ζωντανή αξιοποίηση των διαλέκτων αρχής γενομένης με την Κρητική διάλεκτο. 

Προσφάτως, έλαβε ερευνητική υποτροφία από το Stanley Seeger Center for Hellenic Studies του Πανεπιστημίου Princeton (visiting research fellowship) προκειμένου να διεξάγει έρευνα σχετικά με τις νεοελληνικές διαλέκτους και να ελέγξει την εφαρμοστικότητα του φωνολογικού Μοντέλου των Τριών Κλιμάκων (Three Scales model) (Ιούνιος - Αύγουστος 2018).  

Σπουδές
PhD Θεωρητική Γλωσσολογία - Φωνολογική κατάκτηση, Department of Linguistics, Universiteit Leiden, NL, 2004
MA Γλωσσολογία, Φιλολογία, Πανεπιστήμιο Κρήτης, 1999
BA Ελληνική Φιλολογία, ειδίκευση Γλωσσολογία, Φιλολογία, Πανεπιστήμιο Κρήτης, 1996
Ακαδημαϊκές θέσεις
Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Καθηγήτρια, 10-2020 έως σήμερα
Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Καθηγήτρια, 10-2020 έως σήμερα
Preschool Education, University of Crete, Assistant Professor, 09-2021 έως 09-2021
Preschool Education, University of Crete, Associate Professor, 10-2016 έως 10-2020
Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, 10-2016 έως 10-2020
Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια, 03-2015 έως 10-2016
Preschool Education, University of Crete, Assistant Professor (tenure), 03-2015 έως 10-2016
Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Επίκουρη Καθηγήτρια, 06-2011 έως 03-2015
  • Εκπαίδευση Μουσουλμανόπαιδων 2002-2004: Γραμματική και διδασκαλία , ΕΚΠΑ , 09/2017 - Σήμερα Δείτε περισσότερα...

    Ανήκα στην ομάδα συγγραφής υλικού πάνω στη διδασκαλία του Φωνολογικού συστήματος της Ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας. Τίτλος Εργασίας: ‘Διδασκαλία και Εκμάθηση της Συλλαβικής Δομής και των Φωνοτακτικών Περιορισμών της Ελληνικής ως Δεύτερης/ Ξένης Γλώσσας: Μια Αντιπαραβολική Μελέτη’. 

  • Language learning and language teaching in multicultural environments: how to bring language diversity and language variation in class (LaDiVa). , Ευρωπαϊκή Επιτροπή - πρόγραμμα ERASMUS , 04/2012 - 04/2012 Δείτε περισσότερα...

    Το παρόν εκπαιδευτικό πρόγραμμα πραγματοποιείται με την επιστημονική καθοδήγηση και το συντονισμό ερευνητικής ομάδας αποτελούμενης από φοιτητές και καθηγητές Παιδαγωγικών Τμημάτων της Ε.Ε. (Ολλανδία, Νορβηγία, Λεττονία, Λιθουανία) και αντίστοιχων Τμημάτων που ανήκουν στον πανεπιστημιακό χάρτη ERASMUS (Τουρκία). Στόχος του προγράμματος είναι η μελέτη της γλωσσικής ανάπτυξης παιδιών προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας σε πολυπολιτισμικά και πολυγλωσσικά περιβάλλοντα και η παραγωγή ψηφιακού υλικού διδασκαλίας των δεύτερων γλωσσών στις χώρες οι οποίες συμμετέχουν στο συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα. Το παραχθέν γλωσσικό υλικό θα είναι διαθέσιμο στο διαδίκτυο.

  • «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών». http://www.diapolis.auth.gr/ , Α.Π.Θ. , 11/2010 - 09/2012 Δείτε περισσότερα...

    Το πρόγραμμα συνίσταται από 10 δράσεις οι οποίες ως τελικό στόχο έχουν την παραγωγή διδακτικού υλικού, τη διδασκαλία και την ενίσχυση της εκμάθησης/ κατάκτησης της αλβανικής και ρωσικής ως μητρικών γλωσσών των μεταναστών στην Ελλάδα (Επιστημονικώς υπεύθυνη: καθ. Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, Τμήμα Φιλολογίας-τομέας Γλωσσολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης).  

  • Πιστοποίηση Ελληνομάθειας: Υποστήριξη και ποιοτική ανάδειξη της διδασκαλίας/εκμάθησης της ελληνικής ως ξένης/δεύτερης γλώσσας , Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας , 06/2013 - 09/2015 Δείτε περισσότερα...

    Στο πλαίσιο του συγκεκριμένου προγράμματος ΕΣΠΑ σχεδιάστηκαν μια σειρά δράσεων που αφορούν αντίστοιχα ερευνητικά παραδοτέα, με στόχο, μεταξύ άλλων:

     

    Δράση 1 (11 παραδοτέα): την πιστοποίηση της ελληνομάθειας και την ηλεκτρονική της εξυπηρέτηση, το σχεδιασμό και την ανάπτυξη εξεταστικών δοκιμασιών και την επιμόρφωση των διδασκόντων

     

    Δράση 2  (4 παραδοτέα): την από απόσταση επιμόρφωση και κατάρτιση των φοιτητών Τμημάτων Νεοελληνικών Σπουδών καθώς και των διδασκόντων της ελληνικής ως δεύτερης/ ξένης γλώσσας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Επιπλέον, την ενίσχυση και την υποστήριξη των διδασκόντων με πρακτικές προτάσεις για τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας.

     

    Δράση 3  (1 παραδοτέο): την προσαρμογή υλικού για την διδασκαλία/ εκμάθηση της πιστοποίησης της Ελληνομάθειας σε ΑμεΑ.

     

    Δράση 4 (4 παραδοτέα): την έρευνα για τη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης γλώσσας

    Στο πλαίσιο της Δράσης 1, αρμοδιότητά μου είναι η ανάπτυξη ενός αναλυτικού προγράμματος και ενός γλωσσικού μαθήματος για τη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης/ ξένης γλώσσας (επίπεδο Α1 για παιδιά 8-12 ετών) με βάση το αναλυτικό εξεταστικό πρόγραμμα της πιστοποίησης ελληνομάθειας.

     

    Στο πλαίσιο της Δράσης 2, αρμοδιότητά μου είναι η εκπόνηση εκπαιδευτικού υλικού για την πρώτη ενότητα του προγράμματος που αφορά τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας σε μαθητές μικρής ηλικίας.

    (Επιστημονικώς υπεύθυνη: Νιόβη Αντωνοπούλου-έως το Νοέμβριο του 2011, επιστημονικώς υπεύθυνος: Ιωάννης Ν. Καζάζης από το Δεκέμβριο 2011 έως σήμερα),

     

    Φορέας υλοποίησης: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας – Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων

     

    Ιστοχώροι της Πράξης:

    http://elearning.Greek-language.gr/

    http://www.Greek-language.gr/certification/index2.html

     

  • ΔΙΑΦΩΝΗΕΝ: φωνήεντα των ελληνικών ΔΙΑλέκτων: ΦΩνολογική και φωΝΗτική ανάλυση: κατάρτιση διαλεκτικού ευρετηρίου και κοινωνική Ευαισθητοποίηση για την αΝάδειξη του γλωσσικού πλούτου , Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων , 02/2012 - 11/2015 Δείτε περισσότερα...

    Tο πρόγραμμα συνίσταται από εννέα δράσεις οι οποίες ως στόχο έχουν (α) να προσφέρουν συγκριτική περιγραφή και ανάλυση των φωνηεντικών συστημάτων διαφόρων διαλέκτων της Νέας Ελληνικής στο φωνητικό και φωνολογικό επίπεδο, (β) να δημιουργήσουν μια συνεχώς ανανεώσιμη βάση φωνητικών και φωνολογικών διαλεκτικών δεδομένων, και διαδραστικό γλωσσογεωγραφικό ευρετήριο που θα αποτυπώνει τη γεωγραφική κατανομή των φωνηεντικών φαινομένων, (γ) να διαχύσουν τα αποτελέσματα σε σχολεία και πανεπιστήμια με στόχο την ενίσχυση της ενημερότητας καθηγητών και φοιτητών στην ύπαρξη και την αξία των ελληνικών διαλέκτων (επιστημονικώς υπεύθυνη: επικ. καθηγ. Μαρία Μπαλταζάνη, Τμήμα Φιλολογίας-τομέας Γλωσσολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)

     

  • EXPeriential EDUcation COMpetences (EXPEDUCOM , Ευρωπαϊκή Επιτροπή - πρόγραμμα ERASMUS , 09/2014 - 08/2016 Δείτε περισσότερα...

    Το πρόγραμμα προέκυψε από την ανάγκη ανάπτυξης και ενσωμάτωσης καινοτόμου εκπαιδευτικού υλικού και εκπαιδευτικών πρακτικών σχετικών με βιωματικές παιδαγωγικές μεθόδους οι οποίες απευθύνονται σε παιδιά ηλικίας 3-12 ετών. Τα πρόγραμμα στοχεύει την ενδυνάμωση του επαγγελματικού προφίλ των εν ενεργεία εκπαιδευτικών και των φοιτητών διαμορφώνοντας παιδαγωγικές οδηγίες εφαρμογής της βιωματικής διδασκαλίας, ανοιχτών εκπαιδευτικών εργαλείων και πραγματικών μελετών περίπτωσης, προσφέροντας μετεκπαίδευση πάνω σε επαγγελματικές και επικοινωνιακές δεξιότητες, βελτιώνοντας τα αναλυτικά προγράμματα των παιδαγωγικών τμημάτων προσχολικής και δημοτικής εκπαίδευσης.

     

  • Εκπαιδευτική υποτροφία του Ευρωπαϊκού Προγράμματος ERASMUS, δράση International Credit Mobility (Διεθνής Κινητικότητα, ΚΑ 107), Πανεπιστήμιο Κρήτης & Shenzhen University (Κίνα) , Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Ι.Κ.Υ. , 09/2021 - 09/2024 Δείτε περισσότερα...

    Aim of the project is to promote and cultivate second language acquisition in preschool and early primary school children populations. The innovative characteristic of the project is to design and produce teaching plans that will be applied in any second language class irrespective of the linguistic background of the learners, the dominant language of the second language class or the target-language. A central aim of the project is to establish academic relationships between partners but also influence communities at a local and a national level. We expect that the project will have important and interesting outcomes given that partners are characterized by radically different cultures.

    A first product of the project will be to set up a website related to the project and its outcomes. Since the methods of second language teaching will be applied in the partners’ countries/ schools, the website will be constantly updated. A final written technical report will also be uploaded on the website. In addition, a conference will be organized at the end of the project with the participation of partners but also international experts who will add to the value of the project. SZU members will participate in the organization of all actions and adopt and apply new teaching materials in university and school classes. Reformation of school curricula is expected for both partners. Members of the project are expected to benefit at both a professional and personal level, especially the professors as academics but also as teachers.

  • Εκπαιδευτική υποτροφία του Ευρωπαϊκού Προγράμματος ERASMUS, δράση International Credit Mobility (Διεθνής Κινητικότητα, ΚΑ 107), Πανεπιστήμιο Κρήτης & Πανεπιστήμιο Αργυροκάστρου (Αλβανία) , Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Ι.Κ.Υ. , 09/2021 - 09/2024 Δείτε περισσότερα...

    Aim of the project is to promote Greek as a heritage language in Albania, especially in in its southern part where there are still vivid Greek-speaking populations. A heritage language is a language spoken in an area/ country where a different language is the dominant language. Therefore, the speakers of Greek are Albanian-Greek bilinguals. Greek is the language mostly spoken at home and with friends and relatives.

    During the project we will a) design and produce teaching materials on teaching Greek as a heritage language and b) apply them in class. The main aim of the project is to establish long-lasting academic relationships among partners. Additional aims of the project are:

    - To set up a website related to the project and its products. The website will be updated with new data which will stem from the application of the teaching plans and new methods on the teaching of heritage language teaching.

    - To organize a workshop at the end of the project in order to inform students but also local societies about the project development.

    - To organize a conference at the end of the project with the participation of partners but also international experts who will add to the value of the project and the use of its outcomes by the University but also the local community.

    - To write up a detailed technical report of the project which will be available at the University but also the conference website.

    - To publish an edited volume with the contributions of the presenters at the project conference.

    - To diffuse the project’s outcomes at the local Press and Media and circulate leaflets to schools second language teaching institutes.

  • Κατάκτηση της Ελληνικής ως μητρικής και ως δεύτερης/ξένης γλώσσας από παιδιά και ενήλικες: ομοιότητες και διαφορές στην κατάκτηση της μορφολογίας της σύνθεσης υπό το πρίσμα του μοντέλου των πολλαπλών γραμματικών. , ΙΚΥ , 01/2017 - 04/2017 Δείτε περισσότερα...

    Στόχος μου ήταν η διερεύνηση των μηχανισμών που χρησιμοποιούνται από φυσικούς και αλλόγλωσσους ομιλητές της Ελληνικής (Ολλανδούς και Τούρκους), παιδιά και ενήλικες κατά τη διαδικασία σχηματισμού σύνθετων λέξεων.

  • Κόκκινο ψάρι ή κόκινο πσάρι; Η συμβολή της ορθογραφίας στη διδασκαλία και εκμάθηση της ελληνικής ως μητρικής και ως δεύτερης γλώσσας. , Ειδικός Λογαριασμός Πανεπιστημίου Κρήτης , 11/2019 - 09/2017 Δείτε περισσότερα...

    Στόχος του προγράμματος είναι η διερεύνηση του βαθμού στον οποίο το ελληνικό ορθογραφικό σύστημα μπορεί (ή και πρέπει) να υποστεί αναθεώρηση, όπως προκύπτει από τα δεδομένα α) φυσικών ομιλητών διαφορετικών ηλικιακών βαθμίδων (προσχολική και σχολική ηλικία, ενήλικες), β) φυσικών ομιλητών με γλωσσικές διαταραχές, γ) διάφορων ομάδων αλλόγλωσσων ομιλητών της ελληνικής. 

  • Αντίληψη και παραγωγή προστριβόμενων φθόγγων στην κατάκτησή της ελληνικής ως μητρικής και την εκμάθησή της ως δεύτερης γλώσσας. , Ειδικός Λογαριασμός Πανεπιστημίου Κρήτης , 11/2010 - 09/2017 Δείτε περισσότερα...

    Στόχος του ερευνητικού προγράμματος είναι να εξετάσει τη φύση των προστριβόμενων τεμαχίων λαμβάνοντας υπόψη θεωρητικά και πραγματικά γλωσσικά δεδομένα από διάφορες όψεις της ελληνικής γλώσσας προκειμένου να κάνουμε προτάσεις διδασκαλίας αυτών των ‘δύσκολων’ φθόγγων τόσο στον προφορικό όσο και στο γραπτό λόγο.

  • Φαινόμενα απολίθωσης στη γλωσσική ανάπτυξη: στρατηγικές διδασκαλίας και εκμάθησης της φωνολογίας και μορφολογίας της ελληνικής. , ειδικός Λογαριασμός Πανεπιστημίου Κρήτης , 02/2012 - 02/2013 Δείτε περισσότερα...

    Στόχος της έρευνας είναι α) να διερευνήσει τα είδη των απολιθωμάτων που εμφανίζονται στο λόγο τόσο των φυσικών όσο και των αλλόγλωσσων ομιλητών της ελληνικής στο επίπεδο της φωνολογίας και της μορφοφωνολογίας και τις αναλογίες των λαθών δίνοντας έμφαση στην πραγμάτωση συμφωνικών τεμαχίων, τη συλλαβική δομή και την επίδραση του τόνου στις πραγματωμένες δομές, β) να εξετάσει τους παράγοντες, ενδογλωσσικούς και εξωγλωσσικούς (π.χ. κοινωνικούς, πολιτισμικούς κλπ.) οι οποίοι επηρεάζουν ή/ και προκαλούν την παρατεταμένη εμφάνιση απολιθωμάτων ακόμη και πολύ αργότερα από την έξοδο από την κρίσιμη περίοδο (στο λόγο εφήβων και ενηλίκων) και γ) να κάνει προτάσεις γλωσσικής διδασκαλίας προκειμένου να αποφευχθούν τα συγκεκριμένα είδη λαθών.

  • Οι γλωσσοδέτες ως τεχνική ενίσχυσης της μορφοφωνολογικής επίγνωσης, της ανάπτυξης του λεξιλογίου και της γλωσσικής διδασκαλίας στα παιδιά προσχολικής ηλικίας , ειδικός Λογαριασμός Πανεπιστημίου Κρήτης , 12/2014 - 12/2015 Δείτε περισσότερα...

    Στο πλαίσιο της μελέτης παρουσιάζονται τα αποτελέσματα ενός προγράμματος διδασκαλίας γλωσσοδετών στο νηπιαγωγείο. Το ερευνητικό σκέλος του προγράμματος διακρίνεται σε τρεις φάσεις. Στην πρώτη φάση, μετριέται το Μέσο Μήκος Εκφωνήματος (ΜΜΕ) (βλ. Miller & Chapman 1981), δηλαδή τον μέσος αριθμό λέξεων/ μορφημάτων που χρησιμοποιούνται σε ένα εκφώνημα, τόσο της ομάδας ελέγχουν όσο και της πειραματικής ομάδας των συμμετεχόντων παιδιών πριν την εφαρμογή του προγράμματος διδασκαλίας ώστε να ελέγξουμε το επίπεδο λεξιλογικής ανάπτυξης των παιδιών. Στη δεύτερη φάση διδάσκονται οι γλωσσοδέτες, ενώ στην τρίτη φάση θα αξιολογηθεί εκ νέου το ΜΜΕ προκειμένου να διαπιστωθεί εάν η διδασκαλία των γλωσσοδετών συνέβαλε στην ανάπτυξη του λεξιλογίου. Σε θεωρητικό επίπεδο, θα προχωρήσουμε στη συγκριτική ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνάς μας με τα πορίσματα άλλων διαγλωσσικών μελετών.

     

    Μια πρώτη υπόθεση εργασίας μας είναι ότι τα παιδιά που συμμετέχουν στην ομάδα διδασκαλίας των γλωσσοδετών (Ο1) είναι σε θέση να παράγουν πολυσύλλαβες, σύνθετες και παράγωγες λέξεις ευκολότερα από την ομάδα παιδιών που δεν έχουν συμμετάσχει στην ίδια διδασκαλία (Ο2). Επίσης, αναμένουμε ότι το ΜΜΕ της Ο1 είναι μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο της Ο2 κατά την Τρίτη φάση της έρευνας. Τέλος, μετά την ολοκλήρωση της διδασκαλίας, τα παιδιά της Ο1 χρησιμοποιούν φωνολογικά συνθετότερες λέξεις συγκριτικά προς τα παιδιά της Ο2. Τέτοια αποτελέσματα αναδεικνύουν την συμβολή των γλωσσοδετών στην γλωσσική ανάπτυξη και τη γλωσσική χρήση και υποστηρίζουν τη χρησιμότητα των γλωσσοδετών ως εργαλείου γλωσσικής διδασκαλίας στη μητρική γλώσσα.

     

  • Ανάπτυξη του λεξιλογίου παιδιών προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας μέσω παιδικών ιστοριών: η περίπτωση της παραγωγής και σύνθεσης λέξεων στην ελληνική γλώσσα , Ειδικός Λογαριασμός Πανεπιστημίου Κρήτης , 12/2016 - 12/2017 Δείτε περισσότερα...

    Η κατάκτηση των κανόνων και των μηχανισμών σχηματισμού λέξεων είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για την παραγωγική χρήση της μορφολογίας της μητρικής γλώσσας, την ανάπτυξη και την εκμάθηση του λεξιλογίου (βλ. Templeton 1989, Nagy et al. 2003, 2006). Επιπλέον, η κατάκτηση του μορφολογικού τομέα της γραμματικής μιας γλώσσας μπορεί να κάνει προβλέψεις σχετικά με την κατάκτηση και γενικότερα την ανάπτυξη των υπόλοιπων τομέων της γραμματικής, δηλαδή τη φωνολογία, τη σύνταξη και τη σημασιολογία.

              Στόχος του παρόντος προγράμματος είναι να παρουσιάσει τους θεμελιώδεις άξονες και τα ερευνητικά πορίσματα μιας διδακτικής παρέμβασης η οποία σχεδιάστηκε προκειμένου να εξυπηρετήσει τη διδασκαλία της μορφολογίας της ελληνικής, συγκεκριμένα, της παραγωγής και της σύνθεσης λέξεων. Η διδακτική μας παρέμβαση αποτελείται από δύο ιστορίες οι οποίες κατασκευάστηκαν προκειμένου να εξυπηρετήσουν τη διδασκαλία της παραγωγής και της σύνθεσης λέξεων και ενδεικτικές γλωσσικές δραστηριότητες/ ασκήσεις με στόχο την εμπέδωση του περιεχομένου των ιστοριών και των κανόνων που διέπουν την παραγωγή και σύνθεση λέξεων. Κάθε ιστορία περιέχει υπαρκτές και μη υπαρκτές/ πλαστές λέξεις οι οποίες υπόκεινται σε όλους τους κανόνες παραγωγής και σύνθεσης λέξεων. Η χρήση μη υπαρκτών/ πλαστών λέξεων επιβεβαιώνει την κατάκτηση και παραγωγική χρήση των κανόνων σχηματισμού λέξεων στην ελληνική (βλ. Συνώδη & Τζακώστα 2014α, β).

     

  • Ψηφιακό Μουσείο Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας: Έρευνα Πεδίου , Ειδικός Λογαριασμός Πανεπιστημίου Κρήτης , 09/2017 - 09/2018 Δείτε περισσότερα...

    Στόχος του προγράμματος είναι η επικαιροποίηση και ο εμπλουτισμός του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας (ΨηΜοΠΙ) ως ερευνητικού και εκπαιδευτικού εργαλείου το οποίο απευθύνεται σε μαθητές, εκπαιδευτικούς και ερευνητές της γλώσσας. Το ΨηΜοΠΙ έχει τη μορφή ψηφιακής πλατφόρμας στην οποία είναι διαθέσιμα διαλεκτικά δεδομένα με μορφή ηχητικών αρχείων και συνιστά το πρώτο οργανωμένο Μουσείο Προφορικής Ιστορίας με στόχο την ενσωμάτωση των διαλέκτων στην εκπαίδευση, την αντιπαραβολική διδασκαλία των διαλέκτων και της ΝΕ αλλά και τη σύνδεση της γλώσσας με άλλα αντικείμενα διδασκαλίας, όπως η γεωγραφία, η τοπική ιστορία και η περιβαλλοντική εκπαίδευση. 

    Τα νέα δεδομένα θα συνοδεύονται από θεωρητικές (γλωσσολογικές) και στατιστικές αναλύσεις (π.χ. μετρήσεις συχνοτήτων εμφάνισης λέξεων), λεξιλογικούς πίνακες και βιβλιογραφικές λίστες. Θα γίνουν ολοκληρωμένες προτάσεις διδασκαλίας των διαλέκτων μέσω πλάνων διδασκαλίας και ενδεικτικών δραστηριοτήτων (διαδραστικών και μη διαδραστικών). Με αυτόν τον τρόπο, το ΨηΜοΠΙ μπορεί να συμβάλει στην ευαισθητοποίηση των μαθητών πάνω σε ζητήματα διαλέκτων, στην έμφαση του χαρακτήρα των τελευταίων ως "ζωντανών" γλωσσικών συστημάτων.

     

  • Στάσεις ομογενών μαθητών και φοιτητών των Η.Π.Α. σχετικά με τις δυνατότητες αναθεώρησης του ορθογραφικού συστήματος της ελληνικής , Ε.Λ.Κ.Ε. Πανεπιστήμιο Κρήτης , 02/2018 - 09/2021 Δείτε περισσότερα...

    Στο προτεινόμενο πρόγραμμα στόχος μας είναι να διερευνήσουμε την αποδοτικότητα ενός αναθεωρημένου ορθογραφικού συστήματος της Ελληνικής κατά την εκπαιδευτική διαδικασία (όπως αυτό προτάθηκε από τις Tzakosta et al. 2011, Τζακώστα 2012, Tzakosta & Dimtsa 2012). Η καινοτομία του προγράμματος έγκειται πρωτίστως στη σύνθεση του δείγματος της έρευνας. Πιο αναλυτικά, το δείγμα θα αποτελείται από ομογενείς μαθητές και φοιτητές των Η.Π.Α., συγκεκριμένα των πολιτειών της Νέας Υόρκης και της Φιλαδέλφειας. Ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του μελών του δείγματος είναι ότι έχουν κατακτήσει πλήρως ή σχεδόν πλήρως την Ελληνική στην προφορική της διάσταση, αλλά έχουν αρκετές δυσκολίες κατά την εκμάθηση της γραπτής της μορφής. Κατά συνέπεια, οι ομογενείς συμπεριφέρονται άλλοτε ως φυσικοί και άλλοτε ως αλλόγλωσσοι ομιλητές της Ελληνικής.

  • Ο κανονιστικός σχηματισμός λέξεων ως εργαλείο για την ανάπτυξη του λεξιλογίου και τη διδασκαλία του: μια ψυχογλωσσολογική προσέγγιση , Ε.Λ.Κ.Ε. Πανεπιστήμιο Κρήτης , 02/2020 - 12/2020 Δείτε περισσότερα...

    Στόχος του προγράμματος είναι να διερευνήσει α) τη μορφή των υποκοριστικών και μεγεθυντικών λέξεων, β) τους παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν τη μορφή των υποκοριστικών και μεγεθυντικών λέξεων στο λόγο φυσικών ομιλητών της Ελληνικής διαφορετικών ηλικιακών ομάδων, β) τις δομικές αρχές και τους θεωρητικούς περιορισμούς που διέπουν τη μορφή υποκοριστικών και μεγεθυντικών λέξεων. Στην έρευνα συμμετείχαν 75 παιδιά προσχολικής ηλικίας (ηλικιακό εύρος 4-6 χρόνια) και 30 ενήλικες (ηλικιακό εύρος: 20-60 years), όλοι φυσικοί ομιλητές της Ελληνικής. Για την αξιολόγηση του εισαγόμενου των παιδιών, δηλαδή των υποκοριστικών και μεγεθυντικών τύπων στους οποίος τα παιδιά εξετίθεντο, αποδελτιώσαμε α) τα βιβλία της Γλώσσας του Δημοτικού Σχολείου, β) δημοφιλή βιβλία προσχολικής ηλικίας τα οποία χρησιμοποιούνται κατά κόρον στα Νηπιαγωγεία, γ) μία ελεύθερη συνεδρία αλληλεπίδρασης μιας μητέρας με το παιδί της.

          Τα πορίσματα της έρευνας υποδεικνύουν ότι, παρόλο που οι υποκοριστικοί και μεγεθυντικοί τύποι εμφανίζονται συχνά στο λόγο παιδιών προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας, δεν εμφανίζονται συχνά στα βιβλία τα οποία απευθύνονται σ’ αυτές τις ηλικίες. Επομένως, το γλωσσικό περιβάλλον δεν ενισχύει την χρήση υποκοριστικών και μεγεθυντικών λέξεων. Οι ενήλικες παράγουν υποκοριστικούς και μεγεθυντικούς τύπους σε μικρότερο βαθμό από τα παιδιά. Η προτίμηση για τους υποκοριστικούς τύπους δεν οφείλεται σε σημασιολογικά κριτήρια ή αρχές, αλλά σε μορφοφωνολογικά κριτήρια. Συγκεκριμένα, το μέγεθος της λέξης, ο αριθμός των συλλαβών της (δυσύλλαβες >> πολυσύλλαβες) και η θέση του τόνου, για παράδειγμα, αν οι παραγωγικές καταλήξεις τονίζονται ή όχι, καθορίζουν το σχηματισμό λέξεων και τη συχνότητα εμφάνισής τους. Επιπλέον, το αν η υποκοριστική ή μεγεθυντική λέξη διαθέτει πλήρες κλιτικό παράδειγμα επηρεάζει τη χρήση.

  • Μουσείο Προφορικής Ιστορίας: ένα ‘βιωματικό’ ερευνητικό εργαλείο για τη διαφύλαξη και εκπαιδευτική αξιολόγηση της ιστορίας και της λαϊκής παράδοσης , Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση , 01/2014 - 12/2014 Δείτε περισσότερα...

    Στόχος της μελέτης είναι ο σχεδιασμός, η κατασκευή και η οργάνωση του Μουσείου Προφορικής Ιστορίας ως ερευνητικού και εκπαιδευτικού εργαλείου το οποίο απευθύνεται σε μαθητές και εκπαιδευτικούς. Επιμέρους στόχοι του προγράμματος είναι, αφενός, η εκπαίδευση μαθητών Δημοτικού και Γυμνασίου πάνω στις μεθόδους συλλογής και επεξεργασίας γλωσσικού υλικού και, αφετέρου, η από τους εκπαιδευόμενους συλλογή, επεξεργασία, αρχειοθέτηση, διατήρηση και διάδοση διαλεκτικού γλωσσικού υλικού το οποίο θα έχει τη μορφή ηχητικών και οπτικών αρχείων.

    Ομάδα εργασίας: Μαρίνα Τζακώστα (επιστημονικώς υπεύθυνη), Άννα Σφακιανάκη (φωνητικός, μεταδιδάκτορας Α.Π.Θ. & Πανεπιστημίου Ιωαννίνων), ‘Αγγελος Πατσιάς (Διευθυντής Δημοτικού Σχολείου Φουρφουρά Αμαρίου Ρεθύμνου).

    Το Ψηφιακό Μουσείο Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας φιλοξενείται στην Έκθεση ‘Γλωσσόπολις’ της Μπενακείου Βιβλιοθήκης, στο κτίριο της Οδού Λένορμαν 218 (παλιό Δημόσιο Καπνεργοστάσιο), από τον Φεβρουάριο του 2016 έως τον Ιούνιο του 2018.

    http://benakeios.parliament.gr/

    http://www.onassis.org/onassis-magazine/issue-71/Glossopolis

     

    Σχετικές ανακοινώσεις στον ηλεκτρονικό και έντυπο τύπο:

     

    Ιστοχώρος μουσείου:

    www.mohi.edu.gr

  • “The importance of being a (‘well-formed’) consonant cluster”: a typological and diachronic account of Greek phonology through the Three Scales Model (TyDiACC) , Stanley Seeger Center for Hellenic Studies - Princeton University , 06/2018 - 08/2018 Δείτε περισσότερα...

    Στόχος του προγράμματος είναι να διερευνήσει ένα νέο φωνολογικό μοντέλο ανάλυσης των συμφωνικών συμπλεγμάτων το οποίο βασίζεται στην κλασική Κλίμακα Ηχητικότητας (Sonority Scale (SonS)) (Selkirk 1984, Steriade 1982) και την Αρχή της Ηχητικής Ακολουθίας (Sonority Sequencing Principle (SSP)) (Clements 1984, 1988), αλλά διορθώνει τις αδυναμίες της SonS και της SSP τόσο σε συγχρονικό όσο και σε διαχρονικό επίπεδο. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, το Μοντέλο των Τριών Κλιμάκων (Three Scales Model (TSM)), προτείνεται ότι η εσωτερική/ δομική συνοχή, η γραμματικότητα και η αποδεκτότητατων συμφωνικών συμπλεγμάτων καθορίζονται από τρεις κλίμακες οι οποίες συνιστούν λεπτές και ακριβέστερες εκδοχές της SonS, δηλαδή την κλίμακα του τρόπου άρθρωσης (manner of articulation scale), την κλίμακα του τόπου άθρωσης (place of articulation scale) και την κλίμακα ηχητικότητας (sonority scale). Η ικανοποίηση ή παραβίαση των τριών κλιμάκων καθορίζουν τα επίπεδα γραμματικότητας/ αποδεκτότητας των συμφωνικών συμπλεγμάτων. Το TSM ερμηνεύει πλήρως, πρώτον, την εσωτερική δομή των συμφωνικών συμπλεγμάτων της Κοινής Νεοελληνικής (ΚΝΕ) και των διαλεκτικών της ποικιλιών και, δεύτερον, τους λόγους για τους οποίους οι νεοελληνικές διάλεκτοι είναι φωνολογικώς περισσότερο ‘ευέλικτες’ συγκριτικά προς την ΚΝΕ. Στο παρόν πρόγραμμα, βασιζόμενοι σε κατά το δυνατόν εξαντλητικά δεδομένα από τις νεοελληνικές και τις αρχαίες ελληνικές διαλέκτους θα εξετάσουμε αν το TSM α) μπορεί να εφαρμοστεί ως μοντέλο ανάλυσης της διαχρονικής εξέλιξης της ελληνικής φωνολογίας, β) μπορεί να ερμηνεύσει τη διαχρονική ισχύ συγκεκριμένων φωνολογικών αρχών και αν αυτό αποτυπώνεται στη σειρά της γλωσσικής κατάκτησης και της συχνότητας εμφάνισης συγκεκριμένων συλλαβικών τύπων σε συγχρονικό επίπεδο.